EKSTERMINACJA POLSKIEGO ZIEMIAŃSTWA
ZWRÓCIĆ OJCOWIZNĘ
STOP REALIZACJI STALINOWSKICH DEKRETÓW
STOP KARCZOWANIU POLSKICH KORZENI
1. W 1939 roku w Polsce istniało, w ówczesnych granicach, około 16 tysięcy dworów i 5 tysięcy pałaców.
2. Na mocy stalinowskiego dekretu PKWN z dn. 6.IX.1944 r. państwo przejęło bez odszkodowania wszystkie majątki ziemskie. Wraz z nieruchomościami konfiskacie podlegał cały inwentarz żywy, zasiewy oraz wszelkie ruchomości jak meble, obrazy, dzieła sztuki, książki i przedmioty użytku osobistego. Właściciele ziemscy pozbawieni zostali nie tylko podstaw egzystencji ekonomicznej ale także wyrzuceni ze swoich miejsc zamieszkania / dworów, pałaców /. Komuniści zakazali im osiedlania się na terenie powiatu, na którym znajdował się majątek. Ograbionych ze swojej ojcowizny zostało ok. 350 tys. osób. Na podstawie podobnych dekretów zostali pozbawieni majątków właściciele fabryk‚ banków‚ kamienic‚ aptek‚ lasów‚ papierów wartościowych. Oznacza to‚ że na rozkaz Stalina obrabowano prawie 10 procent ludności Polski‚ czyli ok. 2 mln osób.
3. Przeprowadzenie reformy rolnej w Polsce miało spełnić funkcję polityczną, a nie ekonomiczną. Dążono do zniszczenia ziemiaństwa, jako patriotycznie nastawionego, najlepiej wykształconego środowiska. Celem dekretu była likwidacja ziemiaństwa jako najważniejszego wroga i liczącej się przeszkody w sowietyzacji kraju oraz podważenie prawnego i moralnego porządku społecznego, opartego na prawie własności. Ziemiaństwo stanowiło zagrożenia dla systemu komunistycznego i planów Stalina dotyczących całkowitego zniewolenia Polski.
4. Najstarsze rody polskie zostały wyrzucone z ojcowizny. Zniszczony został dorobek kulturalny pokoleń polskiej inteligencji. Nieliczne dwory i pałace, które po 1989 roku wróciły do potomków przedwojennych właścicieli, nie zostały przez państwo oddane lecz zmuszono właścicieli do ich kupowania lub właściciele wygrali proces w Strasburgu.
5. W 2008 r. w rejestrach zabytków jest ok. 2.700 dworów i 2.000 pałaców. 3.700 znajduje się w stanie ruiny, radykalnej przebudowy lub totalnego ogołocenia (wycięcie parku, pozbawienie całej infrastruktury gospodarczej). Z dużą dozą dobrej woli można uznać, że dziś 160 dworów i 80 pałaców zachowało walory architektoniczno-historyczne, nawiązujące do stanu oryginalnego, czyli nieco ponad 1% stanu z 1939 r. Nie ma ani jednego całego założenia pałacowego lub dworskiego z funkcjonującą infrastrukturą, które przetrwałoby czasy PRL-u. Około 1000 dworów i pałaców dałoby się jeszcze uratować.
6. Polska jest jedynym krajem Unii Europejskiej, w którym nie respektuje się praw własności. Nie przeprowadzono reprywatyzacji i nie zwrócono zagrabionej przez państwo ojcowizny. Polski parlament nie zdobył się dotychczas na uchwalenie ustawy reprywatyzacyjnej. W Polsce w dalszym ciągu obowiązują stalinowskie dekrety.
Maciej Rydel – członek Zarządu Głównego Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego
Stanowisko Polskiego Towarzystwa Ziemiańskiego
w kwestii reprywatyzacji
1. PTZ domaga się uchwalenia ustawy gwarantującej właścicielom i ich potomkom zwrot zagrabionej własności w naturze, wszędzie tam gdzie jest to możliwe.
2. Z zasobów Skarbu Państwa lub samorządów terytorialnych należy zwrócić prawo-witym właścicielom lub ich spadkobiercom te majątki, które nie zostały rozparcelo-wane, zaś tam gdzie ziemia została rozparcelowana, zwrócić ośrodki dworskie lub pałacowe, wraz z parkami, ogrodami, stawami itp. Tym osobom, których majątki rozparcelowano należy zaproponować mienie zastępcze z zasobów Skarbu Państwa lub gmin.
3. Pozostałym właścicielom lub spadkobiercom, którym z różnych przyczyn nie można oddać zabranego majątku, lub którzy nie chcą zwrotu w naturze, należy wypłacić odszkodowanie w gotówce lub papierach wartościowych, gwarantowanych przez Skarb Państwa.
4. W zasobach Skarbu Państwa, zarówno pod postacią nieruchomości jak i udziałów
w spółkach, znajduje się obecnie mienie o wartości wystarczającej do pokrycia wszystkich roszczeń ziemian. Agencja Nieruchomości Rolnych posiada znacznie większe obszary użytków rolnych, niż te o które upominają się byli właściciele.
5. Intencją PTZ jest aby rozwiązanie problemu wypracowane zostało na zasadzie
powszechnego konsensusu i bez konieczności obciążania jego kosztami innych grup społecznych. Nie ma mowy o odbieraniu ziemi rolnikom.
6. Straty ziemian obejmują również utracone korzyści z tytułu
niemożności użytkowania posiadanego majątku po 1944 roku.
Warszawa, czerwiec 2008
